Edison voor Jazz Archief serie!

De serie Jazz at the Concertgebouw, uitgegeven door het Nederlands Jazz Archief en Muziek Centrum Nederland, heeft een Edison in de categorie “Bijzondere Uitgaven van Historische Aard” gewonnen!

Deze reeks van niet eerder uitgegeven opnamen bestaat inmiddels uit 6 delen en bevat opnamen van Chet Baker, Gerry Mulligan, Sarah Vaughan, J.J. Johnson, Misha Mengelberg / Piet Noordijk en Lee Konitz / Zoot Sims. Het zevende deel met unieke opnamen uit 1960 van Miles Davis en John Coltrane staat op uitkomen.

Op 24 november worden tijdens het Edison Gala alle Edisonwinnaars bekend gemaakt. De jury voor de Jazz/World Edisons, bestaat uit Paul Bruger (Jazzuitgever), Imme Schade van Westrum (Radiomaker), Gert-Jan Blom (artistiek leider Metropole Orkest) en voorzitter Vincent van Engelen (Radio 4 & 6).

Aandacht voor Archief in Den Haag Centraal

Het is november 1966 en in de Rotterdamse Doelen treedt avantgarde- saxofonist Albert Ayler op. Met muziek die soms helemaal ‘free’ is, soms klinkt als moderne gospel. Bij hem treedt een blanke, donkerharige jonge violist op. Michel Sampson, vermeldt het programma. Een Nederlander. Hé, die ken ik toch? Even later weet ik het weer: ik heb hem eerder gehoord, als Michel Samson zonder p, ergens jaren vijftig, op een ‘bonte avond’ van de Voorburgse Potgieter-school waar mijn zusje les had. Leerling Michel Samson trad er op als een soort wonderjongen op viool. Klassiek. Samson en dat stukje historie kwamen terug bij het lezenvan een interview met hem in het juni-nummer van het Jazz Bulletin. Samson, die in Louisville, Kentucky woont, vertelt hoe hij als 16-jarige door Yehudi Menuhin in diens kleedkamer wordt geïnviteerd in het Kurhaus. Over Ornette Coleman die hij opzoekt in Krasnapolsky Amsterdam, vóór hij naar diens optreden gaat in het Concertgebouw. Na de eerste set van dat concert pakt Ornette de microfoon en roept: ‘Michel are you here? Why don’t you come down man, and play with us…’. En de jonge Samson gaat in z’n eentje die Concertgebouw-trap af waarlangs normaal alleen sterren afdalen. Coleman speelt dan ook viool. “Natuurlijk was Coleman geen groot violist”, herinnert Samson zich. “Hij kraste maar wat, maar ik vond het geweldig dat hij het dééd”. Samson ging naar Amerika, leerde er Albert Ayler kennen, trad met hem op, maakte platen met hem (daar kwam bij vergissing de p in zijn naam). Lees verder in Jazzbulletin nummer 83, het beste jazzblad van Nederland door zijn mooie mix van verleden en vandaag. Maar wee oh wee, bij dat nummer zit een verontrustende folder. Want per 1 januari 2013 is er geen subsidie meer voor het Nederlands Jazz Archief (uitgever van het blad en onderdeel van Muziek Centrum Nederland). Het geheugen van de Nederlandse jazz, met zijn prachtige, raadpleegbare collectie van programma’s, knipsels, teksten, geluidsdragers, boeken, zou dan gesloten worden. In die hoge nood-folder schrijft Jos Acket: ”Ik vind dit heel erg. Ik heb het archief van mijn man pas kortgeleden overgedragen, zodat het allemaal veilig bij elkaar blijft. Ik wil er gewoon niet over nadenken wat ermee moet gebeuren, als het Jazz Archief niet kan blijven bestaan”. Wim de Bie schrijft: “Ik lees het blad van het Jazz Archief van voor tot achter”. Schrijver J. Bernlef zegt: “Het is dom en schandalig dat het dreigt te verdwijnen”. Achter de schermen wordt gezocht naar een oplossing. Twee ton is er minstens nodig. Donateurs gevraagd.

Aanmelden via info@ jazzarchief.nl. Of: www.jazzarchief. nl.

Terug naar hier en nu met een tip voor wie dit weekeinde niet in Rotterdam is voor het North Sea Jazz festival: zondagmiddag 8 juli krijgt drummer Ben Schröder de ‘vrije hand’ aan het strand bij De Fuut. Hij inviteert er Ruud Breuls (trompet), Simon Rigter (tenorsax), Udo van Boven (piano) en Alex Milo (bas). En dat zijn mannen die een hoop van je sores goed kunnen maken. Neem dat van mij aan.

Bert Jansma (Den Haag Centraal, 6 juli 2012)

Jazz Bulletin nr. 83 is uit!

Het juninummer 2012 (#83) van het Jazz Bulletin is van de pers gerold.

Er vallen een paar interessante rode draden in te ontdekken, die hieronder op een rijtje zijn gezet.

De rest kunt u zelf ontdekken – en word dan meteen Vriend van het Nederlands Jazz Archief!

In de inleiding van hoofdredacteur Coen de Jonge springen twee begrippen eruit:
1. knoerthard
2. oppervlakkig
Het slaat op concerten van Kyteman in respectievelijk Rotterdam en Amsterdam.
Van ‘hard of anders is het niet goed’ moet ook vocaliste Greetje Kauffeld niets hebben. Dezelfde Coen de Jonge tekent het op uit haar mond. In de rubriek ‘Herinneringen.’
Het tegenovergestelde van oppervlakkigheid komt terug in het interview dat Leendert van der Valk had met trompettist Jan van Duikeren: ‘Ik heb liever dat het je eerst raakt en je pas later hoort dat er meerdere lagen in zitten.’

Van Duikeren heeft sinds kort het gevoel dat hij eindelijk echt vrij speelt: ‘Er zit geen barrière meer tussen een idee in mijn hoofd en het resultaat.’
Echt vrij spelen doet ook Arend Nijenhuis, ‘de tedere bassist’, geportretteerd door Ben Zwanink: ‘Ik ben sterk beïnvloed door Breuker en Dulfer. Die vrijheid.’

In dit eerste deel van een tweedelig portret komt ook de term ‘timing’ voor: ‘His sense of timing is wonderful’ heeft Nelson Williams eens over Nijenhuis gezegd.
Ook Greetje Kauffeld hechtte in haar lessen veel waarde aan het letten op timing, ‘dat pauzes net zo belangrijk zijn.’
Om tenslotte maar te zwijgen over het compliment dat Van Duikeren geeft aan Candy Dulfer: ‘Haar timing is perfect.’ Het zal je maar gezegd worden!

Kyteman in de Muziekencyclopedie.
Greetje Kauffeld in de Muziekencyclopedie.

Aandacht voor Jazz Archief in NRC

(Jazz) journaliste Amande Kuyper was op bezoek bij het Jazz Archief en publiceerde een artikel in NRC over de nu tijdelijke sluiting van het Jazz Archief.

Hopen op een ‘levendig’ Jazz Archief

Een kelder vol jazzhistorie van het Nederlands Jazz Archief wordt gereed gemaakt voor verhuizing. Maar is het straks nog wel in te zien? „Iedereen die van jazz houdt, zou erbij moeten kunnen.”

Vooroorlogse jazzblaadjes als De Jazzwereld. Foto’s van de eerste Nederlandse jazzclubs. De oude draaiboeken van North Sea Jazz-oprichter Paul Acket. De platenkast van radiomaker en jazzkenner Michiel de Ruyter. Parafernalia van overleden muzikanten. Arrangementen voorzien van notities, vergeelde lesboeken en gekrulde affiches van jazzfestivals in het hele land.

Het is slechts een kleine greep in het Nederlands Jazz Archief dat huist in het souterrain van Muziek Centrum Nederland. Trap af, en je staat in een kelder vol jazzhistorie, met enig fanatisme verzameld en gearchiveerd in dertig jaar. Te bekijken, bestuderen en beluisteren voor wie maar wilde. Tot afgelopen maandag.

Het Nederlands Jazz Archief, onderdeel van Muziek CentrumNederland, verkast. MCN, dat per 2013 wordt opgeheven, verhuist eind deze maand van zijn monumentale gebouw aan het Rokin naar een tijdelijk onderkomen aan de Herengracht. Voor het voor tien jaar getekende huurcontract is een huurder gevonden. Net bekend is dat de muziekcollecties – naast het Jazz Archief, de muziekcollecties van Donemus, Gaudeamus en Popcollectie van voorheen het Nationaal Pop Instituut (bij elkaar 1,5 kilometer archief) – voorlopig naar de Universiteit van Amsterdam gaan.

Dus vullen archiefmedewerkers als Jan Brouwer met enige spoed de in grote aantallen aangerukte verhuisdozen. Fotoarchieven verdwijnen fluks in zuurvrije opbergdozen.
Bladmuziek uit binnen- en buitenland – voor musici een onvoorstelbare bron voor het bekijken van originele changes – wordt gestapeld. Posters met concertaankondigingen opgerold in harde kokers. Verhuizers, vertelt Paul Gompes, hoofd van het Muziek Informatie Centrum, gaan helpen de ‘vinylstraat’ aan te pakken: 22.500 elpees, 2.000 geluidsbanden, 2.500 cd’s, 5.000 cassettes.

Een omvangrijke verhuizing in zeer korte tijd, concludeert Gompes. We lopen langs de onlangs aangeleverde archieven van verloren jazzclubs: de dossiers van de vroegere Haarlemse Jazzclub liggen nog open op bureaus. Nadere bestudering van dit soort plakboeken, affiches en programmabrochures leert niet alleen over de geschiedenis van de club, maar ook over hoe naoorlogse jazz betekenis heeft gekregen. Of neem het geluidsarchief van het vorig jaar gesloten Utrechtse jazzpodium SJU; het wordt terug beluisterd in de studio van het Jazz Archief, waar ook tal van 78-toerenplaten en banden met ‘vergeten’ nachtconcerten in het Concertgebouw van impresario Lou van Rees worden gemasterd.

Met gemengde gevoelens wordt alles klaargemaakt voor de verhuizing. Ja, de muziekcollecties zijn gered van een droevig bestaan in een donkere opslagkelder, zo voorlopig onder de hoede van de UvA. Maar zonder duurzame oplossing is de toekomst van een levend, actueel en actief bestaan nog uiterst onzeker. Dit jaar ontving het Jazz Archief 350.000 euro. Per 2013 is de geldkraan dicht.

Een nieuwe Stichting Vrienden Nederlands Jazz Archief, met voorzitter/journalist Bert Vuijsje, pleit niet alleen voor behoud, maar ook voor een onderkomen waar de jazzgeschiedenis ‘levend’ en ‘toegankelijk ’ blijft. De stichting krijgt de gehele jazzcollectie juridisch in eigendom en zal met de UvA afspraken maken over het beheer. „Iedereen die van jazz houdt, van student, historicus tot musicus,moet erbij kunnen”, zegt Paul Gompes. „Wij dromen van een plek waar muziek, plakboeken, foto’s en literatuur kunnen worden bestudeerd.”

De komende periode wordt campagne gevoerd voor het werven van vrienden – ondersteunende mecenassen. Een jazzbenefiet is bedacht voor december. Met minimaal twee ton aan donaties per jaar kan worden doorgegaan met het digitaliseren en uitbrengen van de cd-serie Jazz at The Concertgebouw, en het blad Jazz Bulletin.

Prominente jazzliefhebbers als schrijver/dichter Bernlef pleiten voor behoud van het Jazz Archief. Bernlef onderzocht er bijvoorbeeld de dubieuze rol die de Nederlandse jazzcriticus Will Gilbert heeft gespeeld tijdens de oorlog. Gilbert bestreed de jazz in Nederland, naar aanleiding van het door de Duitsers uitgevaardigde ‘jazzverbod’. Schrijver Bernlef is duidelijk in zijn jazzpleidooi: „De kennis van het verleden is essentieel om het heden te begrijpen.”

Jazz bulletin #82 is uit!

‘Jazz’, schreef Martin Schouten in Jazzwereld (12:10), ‘leidde een merkwaardig dubbelleven als “amusementsmuziek” en “kunstmuziek”.’ Aldus Walter van de Leur in zijn analyse van Jazzwereld 1965-1973 in het JazzBulletin van maart 2012. Fijntjes voegde Schouten – tussen twee haakjes, en met een vraagtekentje -, achter ‘leidde’ al leidt toe.

Maar dat is hij in dit nummer zelf eigenlijk al. In het interview met de ‘glorieuze winnaar van de VPRO/Boy Edgar Prijs 2012, Yuri Honing door Coen de Jonge bijvoorbeeld. Voor Honing is ‘jazz nog steeds de muziek die direct of indirect is gerelateerd aan de erfenis van Louis Armstrong en Lester Young (…). Jazz heeft altijd heel dicht op de populaire muziek gezeten. En wat mij betreft’, zegt Honing, ‘moet het altijd zo blijven.’

De dubbelslag amusementsmuziek en kunstmuziek komt ook in de boekbespreking van Boom’s Blues terug. Muziekspecialist Will Gilbert ging het volgens recensent A.J. Heerma van Vos ‘om authentieke negroïde “volkskunst”, niet vergelijkbaar met “de Europeesche schoone kunsten”.’

Ook Willem Breuker hield er een uitgesproken mening over dit onderwerp op na, die zich wel laat raden: ‘geïmproviseerde aktuele muziek’ hoorde noch onder amusementsmuziek noch onder serieuze muziek te worden geschaard, omdar het ‘zuiver kreatieve muziek is.’