Hollands vlag aan vreemde kust

Ik ben in Las Vegas voor een verhaal over de lokale jazzgeschiedenis, maar zelfs hier kan ik mijn verslaving niet weerstaan. De wereldhoofdstad van het gokken mag dan een hoogst onwaarschijnlijke plaats zijn om historische jazzboeken te vinden, de verdwaasde verzamelaar laat zich door zulke rationele overwegingen natuurlijk niet remmen. Ik kijk met geoefende blik in de yellow pages van het telefoonboek en signaleer twee min of meer veelbelovende mogelijkheden. De Albion Book Co. (‘Fine Used, Out of Print & Rare Books’) is gevestigd op Desert Inn Road, zeker vijf mijl ten oosten van de Strip. Dead Poet Books (‘Buying And Selling Used And Out Of Print Books’) is ongeveer even ver naar het westen op Sahara Road.

Mijn vrouw wordt gek van de hitte (104 graden Fahrenheit), maar er helpt geen lieve moederen aan. In de brandende middagzon gaan we op weg. Het is nog even zoeken tot we Dead Poet Books hebben gevonden, half verscholen in een kleine shopping mall. ‘Heeft u misschien boeken over jazzmuziek?’ ‘In die kast daar’, zegt de niet erg toeschietelijke dame achter de kassa. ‘En hier hebben we ook nog zeldzame boeken’, wijst ze op een glazen vitrine naast de toonbank.

Ik loop naar de kast en onderga, meer dan achtduizend kilometer van huis, een desoriënterende schok van herkenning: alsof ik voor mijn eigen jazzboekenkast sta. De verzamelaar uit Las Vegas die deze collectie van de hand heeft gedaan, moet sinds de jaren vijftig dezelfde ijver hebben betoond als ik, inclusief het lidmaatschap van de Britse Jazz Book Club, die in de jaren zestig tientallen klassieke jazztitels in goedkope editie uitgaf.

Dead Poet Books vraagt trouwens wel gepeperde prijzen, dus ik laat het spiegelbeeld van mijn collectie staan en ga maar eens in de glazen vitrine kijken. Daar wacht mij een nieuwe verrassing. Tussen de kostbare collector’s items staan twee Nederlandse uitgaven: The Wallace Bishop Story door Henk Kleinhout & Wim van Eyle, en Monk on Records door Leen Bijl & Fred Canté. Het zal de heren Kleinhout en Van Eyle deugd doen dat hun bescheiden geesteskind, dat in 1981 nieuw 15 gulden moest kosten, in 2003 te Las Vegas tweedehands 49,95 dollar waard wordt geacht.

Het wordt tijd om naar het andere eind van de stad te rijden, waar de Albion Book Co. wacht. Hier is de man achter de kassa een stuk vriendelijker, vooral als ik om te beginnen een flinke stapel uit zijn muziekkast haal (waaronder Esquire’s 1946 Jazz Book, mét stofomslag, voor 14,95 dollar een aantrekkelijk koopje). Hij verzamelt zelf boeken over stierenvechten en we wisselen wat ervaringen uit, zoals het onvermijdelijke moment dat je ergens een boek koopt dat je, eenmaal thuisgekomen, al twee keer blijkt te bezitten.

‘Misschien heb je belangstelling om ook even in die dozen te kijken’, zegt hij vervolgens. ‘Daar zitten allemaal jazzbladen in die ik net heb binnengekregen, ik heb er zelfs nog geen prijzen in gezet. Het is de helft van een collectie; de boeken zijn naar mijn collega’s van Dead Poet Books gegaan.'

Hij zeult de dozen naar de toonbank en ik krijg een nieuwe schok, maar nu van verrukking. Mijn spiegelbeeld in Las Vegas heeft ook op tijdschriftengebied niet stilgezeten: veelgezochte jaarboeken van Down Beat en Metronome, alle vijf verschenen afleveringen van Ralph Gleasons fameuze Jazz, a quarterly of American music (1958-’60), en als klap op de vuurpijl een op één nummer na complete collectie van The Jazz Review (1958-’61), het legendarische blad van Nat Hentoff en Martin Williams.

Als ik zwaarbepakt de winkel uit wil gaan, roept hij me nog even terug. ‘Ik heb hier nóg iets heel bijzonders, maar dat moet een hoop geld kosten.’ Van onder de toonbank haalt hij vier kleine boekjes te voorschijn, die hij trots voor me neerlegt. Het is de Charlie Parker-discografie van Piet Koster & Dick M.Bakker, van 1974 tot 1976 gepubliceerd in Alphen aan den Rijn.